Rehber
Siyanotip nedir?
Siyanotipe kısa bir rehber: John Herschel’in 1842 yöntemi, Anna Atkins’in mavi bitki kitapları, güneş ışığının Prusya mavisini nasıl oluşturduğu ve siyanotip baskıların bugün nasıl asılacağı.

Siyanotip, koyu mavi bir fotoğraf baskısıdır. Gökbilimci ve bilim insanı Sir John Herschel yöntemi 1842’de tanımladı. Kâğıt iki demir tuzuyla, amonyum demir sitrat ve potasyum ferrisiyanürle fırçalanır ve karanlıkta kurutulur. Kaplamaya ışık değen her yerde tuzlar suda çözünmeyen mavi bir pigmente, Prusya mavisine dönüşür. Kâğıt suda yıkanınca ışık almamış kaplama gider, görüntü kalır.
Anna Atkins ve ilk fotoğraflı kitap
Bir yıl sonra botanikçi Anna Atkins yöntemi, 1843’ten itibaren bölüm bölüm yayımladığı Photographs of British Algae: Cyanotype Impressions için kullanmaya başladı. Deniz yosunlarını doğrudan kaplı kâğıdın üzerine koydu, gerisini güneşe bıraktı; her levha mavi üzerinde beyaz bir siluet gösterir. Genellikle fotoğraflarla resimlenmiş ilk kitap sayılır. Mavi zemin üzerindeki bu levha görünümüne fotogram diyoruz.
Neden mavi, neden el yapımı görünür
Renk bir mürekkep değil, pigmentin kendisidir. Kaplama elle fırçalandığı için siyanotipte genellikle düzensiz bir kenar, eşit olmayan yoğunluk ve ara sıra leke görülür. Aynı kimya daha sonra mühendislerin “mavi kopyalarını” (blueprint) üretti. Sanatçılar onu hâlâ kullanıyor; çünkü basit, kalıcı ve makine işi gibi görünmesi çok zor.
TirajArt’ta siyanotip
Kâğıt kaplamıyoruz: siyanotiplerimiz kamu malı müze görsellerinden, kendi baskı yazılımımız Tiraj ile yapılıyor. Tiraj fırçalı kaplamayı, Prusya mavisinin ton aralığını ve kâğıt lifini yeniden kuruyor. İki türü var: Polypodium Phegopteris gibi açık kâğıt üzerinde mavi görüntüler ve Crown Imperial gibi Atkins’ten esinli, mavi üzerine beyaz fotogramlar.
Nasıl asılır
Siyanotip mavisi güçlüdür. Tek bir baskı bir duvarı tek başına taşır; üçü bir arada, zeminleri aynıysa (hepsi açık ya da hepsi mavi) sakin görünür. Mavi Bahçe seti ikisini karıştırıyor: iki açık baskının arasında koyu bir fotogram. Mavinin temiz kalması için beyaz mat kâğıda basın.



